Babiogórska Jesień w Zawoi. W programie m.in. konferencja naukowa, redyk czy występy zespołów
W piątek (26.09) w Zawoi konferencją naukową "Edukacja etnograficzna pod Babią Górą" rozpocznie się 41. Babiogórska Jesień. Główną atrakcją, zwłaszcza dla turystów, jest redyk, ale poza tym wydarzeniem program jest bardzo bogaty.
Szacowany czas czytania: 04:39
Babiogórska Jesień w Zawoi
My teraz podpowiemy, że redyk schodzi z Hali Barankowej, a w sobotę (27’09) w Zawoi-Składy będą na niego czekały zespoły. Gdy baca, juhasi i owce dotrą na miejsce, cały korowód przejdzie na teren przy ośrodku Diablak w Zawoi Widły. Tu około godziny 12.30 odbędzie się pokaz podziału owiec prowadzony przez zespół Zbyrcok z Juszczyna.
W piątek (26’09) w Zawoi konferencją naukową „Edukacja etnograficzna pod Babią Górą” rozpocznie się 41. Babiogórska Jesień. Główną atrakcją, zwłaszcza dla turystów jest redyk, który w sobotę z Hali Barankowej dotrze do Zawoi-Składy, gdzie będą na niego czekały zespoły. Stamtąd barwny i rozśpiewany korowód przejdzie na teren przy ośrodku Diablak w Zawoi Widły. Tutaj około godziny 12.30 rozpocznie się pokaz podziału owiec prowadzony przez zespół Zbyrcok z Juszczyna.
To wydarzenie przypomina (za publikacją etnografki i folklorystki dr Urszuli Janickiej-Krzywdy), że na przełomie XIX i XX wieku w paśmie Babiej Góry, Policy i Jałowca czynnych było kilkanaście hal, gdzie wypasano przede wszystkim owce. Jak wszędzie w Karpatach, wypas ten był sezonowy. Na hale i polany wyruszano ze stadami po święcie św. Wojciecha (23 kwietnia), a wracano do wsi po dniu św. Michała Archanioła (29 września). Wyjście ze stadami na hale i powrót po zakończonym sezonie wypasowym, czyli redyk wiosenny i jesienny, było zawsze uroczyste, obwarowane szeregiem zakazów i nakazów magicznych. Redyk wiosenny odbywał się w atmosferze powagi, redyk jesienny był nie tylko radosnym powrotem z hal do wsi, ale często wręcz swego rodzaju festynem.
Św. Michała Archanioła uważano w Polskich Karpatach za opiekuna i patrona pasterzy owiec. Wierzono, że pozostanie na hali po tej dacie przynieść może nieszczęście stadu i ludziom. Istniało nawet przysłowie: „Kto pasie po Michale, nie wróci na hole”, czyli spotka go coś złego, co uniemożliwi powrót w góry ze stadem na przyszły rok.
W dniu opuszczania hali baca, po wyniesieniu wszystkiego z szałasu, żegnał palące się tu cały sezon ognisko(watrę) znakiem krzyża, modlił się, a następnie zalewał je wodą. Szałas zamykano i zabezpieczano na zimę. Redyk ruszał w dolinę. Na czele szedł baca, po bokach juhasi, wszyscy odświętnie ubrani. Do wsi przybywano z muzyką i śpiewem. Na pasterzy i stado oczekiwała cała wieś.
Rodziny witały swoich bliskich, gospodarze wypytywali bacę o powierzone mu owce. Juhasi rozdawali dziewczętom i dzieciom małe owcze serki tzw. redykałki. Stado ze swoimi opiekunami szło teraz do zagrody bacy lub pod miejscową karczmę, gdzie owce oddawano właścicielom. Po rozdzieleniu stada baca zapraszał ich na poczęstunek. Zaczynała się zabawa. Nierzadko uczestniczyli w niej niemal wszyscy mieszkańcy wsi.
Babiogórska Jesień w Zawoi – Program
Piątek, 26 września 2025 r. (Babiogórskie Centrum Kultury im. dr Urszuli Janickiej-Krzywdy w Zawoi, Zawoja Centrum)
9.30 – XI Konferencja Naukowa w Zawoi: „Edukacja etnograficzna pod Babią Górą”;
15.30 – wernisaż wystawy rzeźby Zbigniewa Burego „Beskidzkie historie”
19.00 – Spektakl teatru ludowego z Zawoi „POD SOKOLICOM”
Sobota, 27 września 2025 r. (teren przy ośrodku wczasowym DIABLAK w Zawoi Widły)
11.00 – Stanisław Zawojski – między przeszłością a teraźniejszością” – wystawa poświęcona życiu i twórczości Stanisława Bourdelle – Zawojskiego; Galeria na Uciechę, Zawoja Wilczna
12.30 – REDYK – widowisko zejścia owiec z hal z zespołami regionalnymi z Polski i z zagranicy (start Zawoja Składy) – podział stada owiec prowadzony przez Zespół Regionalny Zbyrcok z Juszczyna
13.30 – Oficjalne otwarcie festiwalu – wspólne odśpiewanie hymnu Górali Beskidzkich
13.50 – Zespół Regionalny Zbyrcok z Juszczyna
14.25 – Kapela z Oravskiej Polhory, Słowacja
15.00 – Zespół Sloboda Rumenka, Serbia
15.50 – Zespół Regionalny Brenna im. Józefa Macha
16.25 – Kapela TRADITII CLUJENE z Rumunii
16.55 – Zespół Regionalny Dolina Mszanki z Mszany Dolnej
17.25 – Zespół Regionalny Cieślica z Zawoi
18.00 – CHÓR I ORKIESTRA LUDOWA – GÓRSKI UNIWERSYTET LUDOWY feat. KAMER PSIO CREW
19.00 – Pasowanie na Zbójników i Babiogórskie Gaździny – Bractwo Zbójników Spod Babiej Góry
19.45 – Zespół TURNIOKI
21.00 – Zespół POTOCK & Przyjaciele
Niedziela, 28 września 2025 r. (teren przy ośrodku wczasowym DIABLAK w Zawoi Widły)
10.00 – Msza Święta w kościele pw. Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Zawoi Górnej
11.00 – Korowód na teren festiwalu
11.30 – Dzieci Babiej Góry – występy dziecięcych zespołów folklorystycznych
13.00 – Zespół Pieśni i Tańca Andrychów
13.45 – Zespół ORAWIACY z Lipnicy Wielkiej
14.25 – Zespół Ziemia Suska
15.00 – Zespół Sloboda Rumenka, Serbia
16.00 – Kapela TRADITII CLUJENE z Rumunii
17.00 – STASZEK Z GÓR
19.00 – WIECZÓR SERBSKI W SIEDLISKU BABIA GÓRA, dolna stacja PKL, Zawoja Policzne
WYDARZENIA TOWARZYSZĄCE:
Stanisław Zawojski – między przeszłością a teraźniejszością”
Wystawa Skarby Górali
Pokazy i warsztaty w namiocie „Opowieści” – m.in. tworzenie masek, tworzenie świec, kwiatowe zakładki, warsztaty obróbki lnu, druk tkanin
Pokazy pasterskie „Na szałasie”
Inauguracja questu „Zapomniana Zawoja – wielokulturowy spacer po Górnej Zawoi” z cyklu „Questy – wyprawy odkrywców”
Animacje i zabawy dla dzieci BABIOGÓRSKIE PODWÓRKO
Gra terenowa „Tajemnice Babiogórskiej Jesieni”
Targi sztuki i rękodzieła ludowego
Stoiska z potrawami regionalnymi przygotowanymi przez lokalne Koła Gospodyń Wiejskich
Poezja spod Babiej Góry spotkanie autorskie z Martinem Jose.