Gwoździe Wielkopiątkowe – tradycja przekazywana od pokoleń [WIDEO]
Czym są Gwoździe Wielkopiątkowe? To tradycja przekazywana z ojca na syna i z mistrza na ucznia. Radio Alex odwiedziło dwie zakopiańskie kuźnie, żeby przybliżyć Wam wielkanocne zwyczaje kowali.
Szacowany czas czytania: 01:54
Gwoździe Wielkopiątkowe – wielopokoleniowa tradycja
Gwoździe Wielkopiątkowe – kowalska tradycja nakazuje, aby przed południem w każdy Wielki Piątek wykuć trzy gwoździe. To jedyna dozwolona tego dnia praca oraz wyraz upamiętnienia męczeńskiej śmierci Jezusa Chrystusa na krzyżu. Skąd się wziął? Czy jest typowy tylko dla podhalańskich rzemieślników?
W rodzinnej kuźni Gąsieniców-Makowskich zwyczaj zapoczątkował Władysław Gąsienica-Makowski. W jego ślady poszli synowie, wnuki, a nawet prawnuki:
Andrzej Gąsienica-Makowski: Tradycja kowalską kucia gwoździ wielkopiątkowych została tu zapoczątkowana przez mojego ojca Władysława, jakieś 80 lat temu. Już czwarte pokolenie próbuje podtrzymywać tą tradycję. Trzy gwoździe wielkopiątkowe są na pamiątkę ukrzyżowania Pana Jezusa. Musiał być kowal, co wykuł te trzy gwoździe. I tymi gwoździami Pan Jezus był przybity do krzyża. Nasze gwoździe co roku są inne i wbijamy je w futrynę do kuźni. Kiedyś jeszcze była mała kuźnia po drugiej stronie wody, cichej wody, ale potem została przeniesiona. I tutaj są te gwoździe już wbijane. Czwarte pokolenie pomalutku zaczyna się przygotowywać do tego, żeby tą tradycję utrzymywać. Zapewne gdzieś w dziejach tata gdzieś usłyszał, że że były gwoździe odkuwane przez kowali.
Temat poszerzył dla Radia Alex Maciej Łukaszczyk-Capowski, który tradycję wykuwania gwoździ wielkopiątkowych przejął od swojego mistrza. Od niego dowiadujemy się, że stare zwyczaje kontynuuje większość kowali – nie tylko na Podhalu, ale również w całej Polsce:
Maciej Łukaszczyk-Capowski: Tradycja kucia gwoździ jest ogólną tradycją kowalską na całą Polskę. Większość kowali w Polsce kuje trzy gwoździe na znak ukrzyżowania Pana Jezusa. Niektórzy, tak jak my, kujemy cztery gwoździe i jest to tradycja, którą utrzymujemy tutaj od lat. Są kuźnie, które są dużo starsze jak nasza. Mają dużo więcej gwoździ, ale od czegoś trzeba zaczynać i po prostu podtrzymywać tą tradycję. Ja swoją tradycję objąłem od śp. Jacka Biernacika. On był moim mistrzem.