Ludźmierz: Wystawa „Tischner – doświadczenie 2025” [ZDJĘCIA, WIDEO]
Od 10 kwietnia w Instytucie Dziedzictwa Niematerialnego Ludów Karpackich w Ludźmierzu można oglądać wystawę pt. "Tischner - doświadczenie 2025".
Szacowany czas czytania: 04:20
Ludźmierz: wystawa o ks. Tischnerze
Ekspozycja to wizytówka Roku Tischnerowskiego, a była już prezentowana m.in. w Warszawie, Krakowie i Łodzi. Głównym motywem wystawy jest doświadczenie osoby i filozofii ks. prof. Józefa Tischnera. Formy instalacji przestrzennych symbolizują kluczowe wątki jego myśli – m.in. z „Filozofii dramatu”, „Myślenia według wartości” czy „Etyki solidarności”, a tytuł podkreśla, że wystawa jest próbą uchwycenia obecności i znaczenia polskiego filozofa 25 lat po jego śmierci.
Multimedialne rozwiązania pozwalają tu doświadczyć obecności Tischnera – usłyszeć jego głos, poznać charakterystyczną gestykulację, uśmiech, melodię wypowiedzi, a także wątki biograficzne i obecność w kulturze popularnej.
Ekspozycja będzie czynna do 18 maja , a można ją odwiedzić od poniedziałku do środy w godzinach od 8. do18., natomiast w czwartek i piątek od 8. do 16. Do odwiedzin w ludźmierskim Instytucie zapraszają Małopolskie Centrum Kultury SOKÓŁ w Nowym Sączu oraz Stowarzyszenie Drogami Tischnera.
Józef Tischner urodził się 12 marca 1931 roku w Starym Sączu. Tam został też ochrzczony, otrzymując imiona Józef Stanisław. Jego rodzice, Weronika z Chowańców i Józef Tischner byli nauczycielami. Matka pochodziła z Jurgowa, ojciec ze Starego Sącza.
W 1932 roku rodzina przeprowadziła się do Łopusznej, gdzie ojciec objął stanowisko kierownika szkoły. W 1936 roku urodził się brat Józefa – Marian. W czasie wojny Tischnerowie mieszkali w Rabie Wyżnej i w Rogoźniku, a w 1945 wrócili do Łopusznej. Rok później urodził się kolejny brat późniejszego księdza profesora – Kazimierz.
Józef Tischner zdał maturę w 1949 roku w Nowym Targu i rozpoczął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, jednak po pierwszym roku nauki na tym kierunku, wstąpił do krakowskiego seminarium duchownego, kontynuując studia na UJ, ale na Wydziale Teologicznym.
Na ostatnim roku miał wykłady z etyki społecznej prowadzone przez ks. dr. Karola Wojtyłę. Święcenia kapłańskie przyjął 26 czerwca 1955 roku w katedrze na Wawelu.
W latach 1955-1957 studiował na Wydziale Filozofii Chrześcijańskiej Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie i kontynuował je na Uniwersytecie Jagiellońskim.
W latach 1957-1963 był wikariuszem i katechetą – najpierw w Chrzanowie, potem w parafii św. Kazimierza w Krakowie, w 1963 obronił doktorat i wykładał filozofię w Wyższym Seminarium Duchownym, a następnie na Papieskim Wydziale Teologicznym.
W kościele św. Marka w Krakowie odprawiał msze dla dzieci, wprowadzając niespotykane wówczas dialogowane homilie. Pozwalał maluchom przynosić pod ołtarz ulubione pluszaki.
W kościele św. Anny prowadził słynne „trzynastki” – msze gromadzące krakowską inteligencję, podczas których podejmował aktualne i trudne tematy z pogranicza wiary, etyki i kultury.
Współpracował z wieloma środowiskami: lekarzami, artystami, naukowcami., a w latach 80. stał się jednym z najbardziej cenionych myślicieli. Związany od samego początku z ruchem „Solidarność” i 19 października 1980 roku, na zaproszenie władz tego nowo powstałego związku zawodowego, wygłosił w katedrze wawelskiej homilię zatytułowaną „Solidarność sumień”.
5 października 1981 roku, podczas I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ Solidarność w Gdańsku, wygłosił przemówienie, w którym rozwijał ideę solidarności jako formy otwarcia na dialog. Jego słowa były rozpowszechniane i nabrały charakteru manifestu etycznego „Solidarności”.
W tamtym czasie ks. Tischner organizował pomoc dla Podhala np. w sprowadzaniu maszyn rolniczych, zapewniał też młodzieży wyjazdy na praktyki do szkół rolniczych.
Od 1981 roku zapoczątkował tradycję sierpniowych mszy świętych za ojczyznę pod Turbaczem, które gromadziły co roku setki pielgrzymów z całej Polski.
Prowadził także intensywną działalność naukową m.in. wykładając filozofię dramatu w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Krakowie czy na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1981 roku wspólnie z Hansem-Georgiem Gadamerem i Krzysztofem Michalskim założył Instytut Nauk o Człowieku w Wiedniu , który w zamyśle miał budowanie pomostów intelektualnych między „Wschodem a Zachodem”.
W 1985 roku ks. Tischner uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego Papieskiej Akademii Teologicznej, gdzie pełnił funkcję dziekana Wydziału Filozoficznego. Później odmówił przyjęcia propozycji objęcia stanowiska rektora, chcąc angażować się wyłącznie w pracę naukową i duszpasterską.
W latach 90. XX wieku doceniając nie tylko jego diagnozy przemian w Polsce i w świecie, ale także rozeznanie w kulturze poproszono go o udział w jury Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni (1992).
Jednocześnie bardzo dużo publikował (m.in. Filozofia dramatu , Nieszczęsny dar wolności , Spowiedź rewolucjonisty, W krainie schorowanej wyobraźni czy Ksiądz na manowcach) i współtworzył popularne tomy rozmów: Między Panem a Plebanem (z A. Michnikiem i J. Żakowskim), Tischner czyta Katechizm, Przekonać Pana Boga.
Największym fenomenem okazała się jednak Historia filozofii po góralsku (1997), czyli cykl błyskotliwych i pełnych humoru gawęd filozoficznych, napisanych gwarą podhalańską.
W 1999 roku prezydent Aleksander Kwaśniewski odznaczył go Orderem Orła Białego. Zmarł 28 czerwca 2000 roku w Krakowie, a 2 lipca pochowany został w Łopusznej.
Galeria Zdjęć i Wideo:
