Sensacyjne odkrycie pod Tatrami – wielki sukces podhalańskiego astronoma!

Świat nauki został zelektryzowany niezwykłym odkryciem w przestrzeni kosmicznej. Zespół badawczy podhalańskiego astronoma odkrył nowy obiekt na nocnym niebie, który może okazać się międzygalaktycznym wędrowcem.

Szacowany czas czytania: 02:40

Świat nauki został zelektryzowany niezwykłym odkryciem dokonanym przez międzynarodowy zespół astronomów pod kierownictwem dr. hab inż. Jana Gąsienicy–Rzepki, astronoma rodem z Podhala.

Wykorzystując autorski system obserwacyjny umiejscowiony w Małym Cichym, a także teleskopy zlokalizowane w Chile, na Hawajach oraz La Palmie, wykrył on nowy obiekt międzygwiezdny. Nietypowa planetoida, oznaczona jako 4I/OSCYPEK, już teraz wzbudza ogromne zainteresowanie naukowców na całym świecie.

Do zespołu badawczego został zaproszony między innymi Jakub Grygiel – pasjonat i popularyzator astronomii z Chochołowa, który jako pierwszy poinformował media o naukowym sukcesie.

Odkrycie pod Tatrami

Detekcja obiektu nastąpiła podczas rutynowego przeglądu nieba prowadzonego przy użyciu instrumentu BACA (Big Antenna for Celestial Alert). System BACA to hybrydowy zestaw obserwacyjny łączący szerokokątne kamery nieba, automatyczne algorytmy wykrywania ruchu oraz analizę zmian jasności obiektów. Został zaprojektowany z myślą o pracy w trudnych warunkach wysokogórskich, gdzie stabilność atmosferyczna i niskie zanieczyszczenie światłem sprzyjają obserwacjom.

Wstępne analizy wskazują na nietypowy kształt i pochodzenie kosmicznego przybysza. 4I/OSCYPEK to obiekt wydłużony, nieregularny, o bardzo wysokim stosunku długości do szerokości (w proporcji 4:1). Wykazuje przy tym wiele cech typowych dla potencjalnego obiektu międzygalaktycznego. Najbardziej uderzający jest jednak jego charakterystyczny wrzecionowaty kształt, podobny choćby do 1I/ʻOumuamua, który zdaniem zespołu odkrywców:

Do złudzenia przypomina tradycyjny wyrób z Podhala.

To już czwarty znany obiekt międzygwiezdny (po wcześniejszych odkryciach takich jak 1I/ʻOumuamua, 2I/Borisov oraz 3I/ATLAS), który przemierza Układ Słoneczny po trajektorii hiperbolicznej. W odkryciu pomogły także inne eksperymentalne systemy opracowane przez zespół dr. Jana Gąsienicy–Rzepki :

OWCA – Optical Wide-field Celestial Analyzer – system szerokopolowej analizy nieba,
HALNY – High Altitude Light Noise Yielder – algorytm redukcji szumu atmosferycznego,
REDYK – Rapid Event Detection and Yield Kernel – moduł wykrywający szybkie zmiany w danych obserwacyjnych,
BACÓWKA – Broadband Astronomical Calibration Observatory With Kinetic Algorithms – stacja kalibracyjna instrumentów, zlokalizowana w zaadaptowanej bacówce .

Planowana misja badawcza – co dalej?

Niedługo po sensacyjnym odkryciu zaproponowano koncepcję misji badawczej JUHAS (Joint Unidentified Hyperbolic Asteroid Surveyor). Celem misji miałoby być wyniesienie instrumentów badawczych na orbitę i zbadanie obiektu podczas jego przelotu przez wewnętrzne rejony Układu Słonecznego. Autorzy misji chcieliby wykonać zdjęcia wysokiej rozdzielczości , zbadać skład powierzchni oraz dokładnie przeanalizować trajektorię i pochodzenie obiektu.

Obecnie 4I/OSCYPEK znajduje się pod intensywną obserwacją międzynarodowych zespołów astronomicznych. Naukowcy próbują odpowiedzieć na kluczowe pytania:

Z jakiej części Wszechświata pochodzi?
Czy jego kształt jest wynikiem procesów erozyjnych, czy kolizji?
Czy podobne obiekty występują częściej niż dotychczas sądzono?

O szczegółach przyszłych misji kosmicznych i wynikach naukowych będziemy informować na antenie Radia Alex.

Wpis to oczywiście primaaprillisowy żart. Na misję badawczą JUHAS jeszcze chwilę poczekamy. W ten czas, głodnym kosmicznych wrażeń, polecamy obserwowanie jak najbardziej realnej misji Artemis II – powrót człowieka na księżyc.