Ślebodna Ławeczka Radia Alex, odcinek 5. Odwiedzamy Szaflary! Podsumowanie [GALERIA, WIDEO]
Pierwszy piątek sierpnia, piąta Ślebodna Ławeczka Radia Alex. Dzisiaj nasze mobilne studio zagości w Szaflarach - rozpoznawalnej wsi położonej w samym centrum Podhala. Z czego znane są Szaflary? O tym porozmawiamy z naszymi gośćmi, którzy, jak zwykle, podzielą się wieloma fascynującymi opowieściami, anegdotami i faktami związanymi z odwiedzanym przez nas miejscem.
Szacowany czas czytania: 08:13
Ślebodna Ławeczka Radia Alex dzisiaj ląduje w Szaflarach. Nasi redaktorzy jak zwykle przygotowali spotkania z fascynującymi gośćmi! Zapytamy ich o rzeczy, z którymi wszyscy kojarzą Szaflary, ale również o to, co nieoczywiste i dzisiaj już nieco zapomniane. Bądźcie z nami na antenie Radia Alex już od godziny 13.00!
Podsumowanie: galeria i filmy z piątego odcinka
Zapowiedź dzisiejszego odcinka:
Gość piąty to Andrzej Michalski, przedstawiciel Term Szaflary
Drogocenne właściwości wód geotermalnych w Bańskiej
Wody termalne w Bańskiej – naturalne bogactwo dla zdrowia i relaksu
Wody termalne wydobywane w Bańskiej pochodzą z głębokich pokładów ziemi, co gwarantuje im niezwykłą czystość oraz bogactwo składników mineralnych. W ich składzie znajdują się między innymi siarka, wapń, magnez, potas, sód oraz liczne mikroelementy. Takie połączenie sprawia, że kąpiele w termalnych basenach przynoszą szereg korzyści zdrowotnych.
Najważniejsze właściwości zdrowotne
Wody termalne z Bańskiej wykazują właściwości przeciwzapalne i relaksujące. Regularne kąpiele mogą pomóc w łagodzeniu dolegliwości reumatycznych, chorób skóry, a także problemów z układem krążenia. Wysoka zawartość minerałów wspomaga regenerację organizmu, poprawia kondycję skóry, a także wpływa korzystnie na samopoczucie.
Dodatkowo, kąpiele w wodach termalnych polecane są osobom zmagającym się z przewlekłym stresem i napięciem mięśniowym. Ciepło wody oraz jej składniki mineralne pomagają rozluźnić ciało i zredukować poziom stresu, co doceniają nie tylko osoby starsze, ale również młodsi odwiedzający.
Gość czwarty to gospodarz, Wójt Rafał Szkaradziński
Szaflary bogactwem wód geotermalnych stoją!
Bańska, niewielka miejscowość położona na Podhalu, zyskała w ostatnich latach popularność dzięki swoim naturalnym źródłom geotermalnym. Ciepłe wody wydobywające się spod powierzchni ziemi stają się coraz częstszym celem turystów oraz mieszkańców regionu, poszukujących relaksu i korzyści zdrowotnych.
Geotermalne bogactwo Podhala
Podhale od dawna znane jest z występowania ciepłych źródeł. Wody geotermalne w Bańskiej charakteryzują się wysoką temperaturą – sięgającą nawet 80 stopni Celsjusza – oraz bogactwem minerałów, takich jak siarka, wapń, magnez czy potas. Dzięki tym właściwościom wykorzystywane są zarówno do celów rekreacyjnych, jak i leczniczych.
W Bańskiej działają nowoczesne kompleksy basenów termalnych, oferujące szeroki zakres atrakcji: od basenów rekreacyjnych, poprzez strefy saun, aż po zabiegi spa.
Ekologiczne wykorzystanie energii
Wody geotermalne w Bańskiej wykorzystywane są nie tylko w celach rekreacyjnych. Stanowią również źródło ekologicznej energii, wykorzystywanej do ogrzewania domów i budynków użyteczności publicznej w regionie. Rozwój energetyki geotermalnej przyczynia się do ograniczenia emisji szkodliwych substancji, co ma pozytywny wpływ na środowisko naturalne.
Bańska – odwiert geotermalny:
Geotermia w Bańskiej – historia pionierskiego odwiertu
Bańska Niżna, niewielka miejscowość położona w gminie Szaflary na Podhalu, stała się jednym z najważniejszych punktów na geotermalnej mapie Polski. To właśnie tutaj, w latach 80. XX wieku, rozpoczęto prace nad pierwszym w kraju odwiertem geotermalnym, który zapoczątkował rozwój energetyki odnawialnej w regionie.
Początki poszukiwań
Pierwsze badania wskazujące na obecność gorących źródeł w rejonie Podhala prowadzono już w latach 60. XX wieku. Naukowcy zwracali uwagę na specyficzne warunki geologiczne tego obszaru, które sprzyjały powstawaniu zbiorników wód termalnych. W 1981 roku podjęto decyzję o wykonaniu pilotażowego odwiertu w Bańskiej Niżnej. Prace realizowano pod nadzorem naukowców z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie.
Przełomowy sukces
W 1981 roku ukończono odwiert o głębokości ponad 3 kilometrów. Okazało się, że pod powierzchnią ziemi znajdują się zasoby gorącej wody o temperaturze przekraczającej 80 stopni Celsjusza. Odkrycie to potwierdziło potencjał energetyczny Podhala i otworzyło drogę do wykorzystania geotermii na szeroką skalę.
Rozwój instalacji geotermalnej
Na bazie odwiertu w Bańskiej Niżnej powstała pierwsza w Polsce instalacja geotermalna, która rozpoczęła działalność w 1993 roku. System ten umożliwił dostarczanie ciepła do okolicznych miejscowości, w tym do Zakopanego. W kolejnych latach rozbudowywano sieć ciepłowniczą, zwiększając udział geotermii w lokalnym systemie energetycznym.
Gość trzeci: Pracownik narciarni, regionalista, saper, sołtys, człowiek wielu talentów, Józef Komperda!
Gość drugi: Władysław Groblicki wieloletni pracownik i zastępca dyrektora Polsport Szaflary
Fabryka nart w Szaflarach, znana jako „Polsport”, powstała w 1969 roku, początkowo w Zakopanem, a następnie przeniesiona do Szaflar. Produkcja ruszyła w 1972 roku, a zakład wyposażono w nowoczesne urządzenia, umożliwiające produkcję nart z różnych materiałów, w tym drewna i kompozytów. W 1978 roku fabryka osiągnęła szczyt produkcji, sprzedając ponad 207 tysięcy par nart. Działalność fabryki zakończyła się w 1990 roku.
Szczegóły:
- Początki: Wytwórnia Nart „Polsport” została założona w 1969 roku w Zakopanem, a następnie przeniesiona do Szaflar.
- Rozwój: Produkcja nart w Szaflarach rozpoczęła się w 1972 roku.
- Technologia: Zakład był wyposażony w nowoczesne maszyny, a produkcja nart obejmowała różne materiały, takie jak drewno (hikora, balsa, jesion, klon), laminaty epoksydowe, tworzywa sztuczne i blacha superduralowa.
- Szczyt produkcji: W 1978 roku fabryka osiągnęła rekordową produkcję, sprzedając ponad 207 tysięcy par nart, zarówno na rynek krajowy, jak i zagraniczny, np. do Kanady.
- Koniec działalności: Zakład w Szaflarach został zlikwidowany w 1990 roku.
Gość pierwszy to Marek Szala
Pierwszym gościem piątego wydania Ślebodnej Ławeczki Radia Alex będzie Marek Szala – artysta plastyk, rzeźbiarz, konserwator zabytków, autor scenografii teatralnych oraz plenerowych. Opowie on o prapoczątkach tej wsi, historii Szaflar i wielu ciekawych szczegółach na temat tej miejscowości.
Park Cystersów – pokazy multimedialne – https://szaflary.pl/fontanna-multimedialna-w-parku-cysterskim-czeka-na-was/
Odrobina historii:
Historia obecności cystersów na terenie Szaflar sięga średniowiecza i stanowi ważny rozdział w dziejach tej podhalańskiej miejscowości. Zakon cystersów, znany z działalności religijnej, gospodarczej i kulturotwórczej, odegrał istotną rolę w rozwoju regionu.
Pierwsze wzmianki o działalności cystersów w Szaflarach pojawiły się w XIII wieku. Zakonnicy przybyli tu z opactwa w Szczyrzycu, które było jednym z najważniejszych ośrodków cysterskich w Małopolsce. Cystersi otrzymali szaflarskie ziemie w wyniku nadań książęcych i biskupich, co było częstą praktyką mającą wspierać rozwój zakonów i krzewienie chrześcijaństwa na tych terenach.
Działalność zakonu w Szaflarach miała wielowymiarowy charakter. Cystersi wprowadzili nowoczesne metody uprawy roli, przyczyniając się do rozwoju lokalnego rolnictwa. Zakładali folwarki, młyny oraz prowadzili gospodarkę leśną. Dzięki nim Szaflary stały się jednym z ważniejszych ośrodków gospodarczych regionu. Zakonnicy angażowali się również w życie religijne i społeczne wsi, prowadząc duszpasterstwo i wspierając rozwój oświaty.
Wpływ cystersów widoczny był także w architekturze. Choć nie zachowały się w Szaflarach monumentalne budowle klasztorne, jak to miało miejsce w innych miejscowościach, działalność zakonu pozostawiła ślady w układzie urbanistycznym i zabudowie wsi. Cystersi przyczynili się również do rozwoju sieci parafialnej na Podhalu.
Dwór Uznańskich w Szaflarach
Dwór Uznańskich w Szaflarach to letniskowy dom, który nawiązuje do formy pawilonu wzniesionego pod koniec XIX wieku przez Uznańskich, ówczesnych właścicieli Szaflar. Pierwotnie w tym miejscu znajdował się średniowieczny zamek, który popadł w ruinę w XVI wieku.
Dwór, będący współczesnym obiektem, zachowuje pewne cechy nawiązujące do formy murowanego pawilonu z końca XIX wieku. Został on wzniesiony przez Uznańskich, którzy w tamtym czasie byli właścicielami Szaflar. Miejsce to, mimo że nie jest już zamkiem, zachowuje historyczny kontekst związany z dawnym zamkiem i rodem Uznańskich.
Szaflary – malownicza wieś na Podhalu
Szaflary to jedna z najstarszych i najbardziej malowniczych wsi położonych na Podhalu, w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim. Miejscowość znajduje się nad rzeką Biały Dunajec, zaledwie kilka kilometrów na południe od Nowego Targu. Dzięki swojemu położeniu oraz bogatej historii, od lat przyciąga zarówno turystów, jak i osoby poszukujące spokoju oraz kontaktu z naturą.
Historia i tradycja
Pierwsze wzmianki o Szaflarach pochodzą z XIII wieku, co czyni ją jedną z najstarszych miejscowości w regionie. Wieś od wieków związana była z kulturą góralską, a jej mieszkańcy kultywują tradycje i zwyczaje charakterystyczne dla Podhala.
Atrakcje turystyczne
Jedną z największych atrakcji Szaflar są baseny termalne, które przyciągają gości przez cały rok. Wody termalne, bogate w minerały, znane są ze swoich właściwości leczniczych i relaksujących. Oprócz kąpielisk, miejscowość oferuje liczne szlaki piesze i rowerowe, umożliwiające podziwianie pięknych widoków na Tatry i Gorce.
Szaflary stanowią również doskonałą bazę wypadową do zwiedzania okolicznych atrakcji, takich jak Zakopane, Białka Tatrzańska czy Jezioro Czorsztyńskie. W okolicy znajduje się wiele zabytkowych kościołów, kapliczek oraz innych obiektów architektury sakralnej.
Czytaj także: