Ślebodna Ławeczka Radia Alex, odcinek 7. Odwiedzamy Chochołów. Podsumowanie [GALERIA, WIDEO]

Szacowany czas czytania: 07:53

Ślebodna Ławeczka Radia Alex odwiedza Chochołów

Podsumowanie, galeria i filmy z dzisiaj:

Naszym ostatnim gościem był Daniel Łapka – człowiek od bezpieczeństwa

Gość Czwarty – Marcin Warchałowski, chiropterolog

Przy okazji rozmowy z kolejnym gościem zapraszamy na specjalne wydarzenie: Międzynarodową Noc Nietoperzy, która odbędzie się właśnie w Chochołowie już 30 sierpnia!

W nocy 30 sierpnia, w Muzeum Tatrzańskim im. Dra Tytusa Chałubińskiego, obchodzimy Międzynarodową Noc Nietoperzy. W czasie tegorocznego spotkania uczestnicy będą mieli niepowtarzalną szansę, aby wziąć udział w odłowach nietoperzy prowadzonych przez pracowników Muzeum. W trakcie spotkania planowany jest też spacer z chiropterologiem, który przy pomocy specjalnego detektora odkryje przed nami tajniki echolokacji nietoperzy. Ponadto, w czasie odłowów, planowana jest krótka rozmowa na temat biologii i ochrony tych tajemniczych ssaków.

Uwaga: Prosimy zabrać ze sobą odzież i obuwie odpowiednie na chłodne i pełne rosy podhalańskie noce (wysokie buty trekkingowe wraz ze stuptutami lub kalosze), a także czołówki i latarki wraz z zapasowymi bateriami. Przydatne podczas dłuższej obserwacji mogą być również przenośne foteliki wędkarskie.

Wstęp wolny w ramach promocji Muzeum Tatrzańskiego

Gość trzeci – geolog z wykształcenia, z zamiłowania astronom, z urodzenia Chochołowianin: Jakub Grygiel

Spotkanie z Kubą Grygielem naszym człowiekiem od Gwiazd

Serdecznie zapraszamy do odwiedzenia jego profilu w mediach społecznościowych. Na prawdę warto tam zajrzeć, ponieważ zdjęcia Jakuba zostały wielokrotnie wyróżniane przez samą NASA jako astronomiczne fotografie dnia!

Jakub Grygiel to miłośnik astronomii, który od lat popularyzuje wiedzę o kosmosie i zachęca do obserwacji nocnego nieba. Swoją pasję przekuwa w działania edukacyjne, organizując spotkania oraz warsztaty, podczas których dzieli się wiedzą na temat gwiazd, planet i innych obiektów astronomicznych.

Grygiel podkreśla, że obserwacja nieba to nie tylko zajęcie dla profesjonalistów. Według niego każdy, niezależnie od wieku czy doświadczenia, może rozpocząć przygodę z astronomią. Wystarczy odrobina cierpliwości, chęć poznawania oraz podstawowy sprzęt, taki jak lornetka lub teleskop.

Zachęca również do korzystania z ogólnodostępnych aplikacji i map nieba, które pomagają zidentyfikować widoczne na niebie ciała niebieskie. Jakub Grygiel przypomina, że nawet w mieście można dostrzec najjaśniejsze gwiazdy i planety, a prawdziwe spektakle, takie jak spadające perseidy czy zaćmienia Księżyca, są dostępne dla wszystkich.

Jego działania mają na celu wzbudzenie ciekawości oraz podkreślenie, że patrzenie w gwiazdy może być inspirującą formą spędzania wolnego czasu, a także sposobem na lepsze zrozumienie miejsca człowieka we wszechświecie.

Gość drugi – Anna Nędza-Kubiniec, szefowa Domu Regionalnego „Tradycja”

Skansen Chochołów i mycie domów:

Chochołów to malownicza wieś położona na Podhalu, słynąca z unikatowej drewnianej zabudowy powstałej na przełomie XIX i XX wieku. Charakterystyczne góralskie domy ustawione są ciasno szczytami do drogi prowadzącej z Zakopanego do Czarnego Dunajca. Budynki wyróżnia tradycyjna konstrukcja zrębowa z drewnianych płazów oraz dachy kryte gontem. Miejscowym zwyczajem jest regularne mycie drewnianych ścian wodą z mydłem, co pozwala zachować jasny kolor drewna.

Od 1965 roku Chochołów objęty jest ochroną konserwatorską, która dotyczy nie tylko samych domów, ale również historycznego układu urbanistycznego wsi. Do rejestru zabytków wpisano aż 108 budynków mieszkalnych i gospodarczych, co sprawia, że miejscowość często określana jest mianem „żywego skansenu”.

W Chochołowie, miejscowości znanej z tradycyjnej zabudowy drewnianej, mieszkańcy kultywują zwyczaj mycia domów, zwłaszcza chałup, wodą z dodatkiem szarego mydła. Prace porządkowe prowadzone są przede wszystkim przed ważnymi świętami, takimi jak Boże Ciało i Wielkanoc. Szorowanie drewnianych ścian pozwala nie tylko utrzymać domy w czystości, ale także zachować ich estetyczny wygląd na długie lata

Muzeum w Chochołowie (odwiedź ich stronę internetową!):

Centrum Dziedzictwa Przyrodniczego w Czarnym Dunajcu zaprasza do odwiedzenia nowoczesnego Muzeum Torfowisk w Chochołowie, gdzie prezentowana jest największa atrakcja geologiczna regionu – torfowiska wysokie. Ekspozycja multimedialna umożliwia zwiedzającym nie tylko zobaczenie, ale również dotknięcie i powąchanie torfu oraz poznanie bogatej fauny i flory charakterystycznej dla tego wyjątkowego środowiska.

W muzeum zastosowano interaktywne rozwiązania – na odwiedzających czeka między innymi wirtualna przewodniczka opowiadająca o ziołach rosnących na torfowiskach, mikroskopy do obserwacji żyjących tu organizmów, quizy edukacyjne, bogaty zbiór fotografii oraz symulacje przedstawiające zachowanie torfowisk podczas deszczu czy powodzi. Jedną z największych atrakcji jest ruchoma rosiczka, czyli mięsożerna roślina zamieszkująca te tereny.

Centrum Promocji i Ochrony Torfowisk działa na rzecz zrównoważonego wykorzystania tych unikatowych obszarów, podkreślając ich znaczenie jako dziedzictwa przyrodniczego pogranicza polsko-słowackiego. Placówka promuje wspólną ochronę oraz udostępnianie torfowisk zarówno mieszkańcom, jak i turystom odwiedzającym gminę Czarny Dunajec.

Gość pierwszy – Józef Stękała opowiada o historii i powstaniu Chochołowskim

Powstanie krakowskie – pierwsza próba uwłaszczenia chłopów i walki o niepodległość

W lutym 1846 roku wybuchło powstanie krakowskie, które miało być szeroko zakrojoną akcją niepodległościową obejmującą obszary wszystkich trzech zaborów. Był to pierwszy w historii Polski zryw, w którym kluczową rolę powierzono chłopom, oferując im w zamian za udział w walce uwłaszczenie, czyli nadanie ziemi na własność.

Powstańczy rząd i obietnice dla chłopów

Na czele powstania stanął Jan Tyssowski, pełniący funkcję dyktatora. Jego decyzje były w dużej mierze inspirowane przez Edwarda Dembowskiego, znanego rewolucjonistę. Nowo utworzony polski rząd liczył na poparcie szerokich warstw społecznych, zwłaszcza chłopów, którym obiecano uwłaszczenie. Był to przełomowy postulat, który miał na celu zjednoczenie społeczeństwa wokół wspólnej idei walki o wolność.

Ograniczony zasięg powstania

Szybka reakcja zaborczych władz i liczne aresztowania spiskowców sprawiły, że działania powstańcze ograniczyły się jedynie do rejonu Krakowa i okolicznych miejscowości. Mimo ambitnych planów, powstanie nie rozprzestrzeniło się na szeroką skalę.

Wystąpienie górali w Chochołowie

Jednym z najbardziej znaczących epizodów powstania krakowskiego był zryw w Chochołowie. 21 lutego 1846 roku trzydziestu górali, dowodzonych przez księdza Leopolda Kmietowicza oraz nauczyciela i organistę Jana Kantego Andrusikiewicza, wystąpiło przeciwko austriackim władzom. Powstańcy zdobyli miejscowy posterunek, gdzie przejęli broń, a następnie zniszczyli słupy graniczne i rozbili symbole cesarskiej władzy. Po zaledwie trzech dniach walk, za udział w powstaniu uwięziono około stu osób.

Znaczenie powstania krakowskiego

Choć powstanie krakowskie zakończyło się niepowodzeniem i trwało krótko, miało duże znaczenie dla kształtowania się polskiej tożsamości narodowej. Szczególnie ważny był udział górali, których zaangażowanie w walkę o wolność stało się ważnym elementem tradycji narodowej. Wśród uczestników powstania znalazł się Jan Krzeptowski, znany jako Sabała – ceniony przewodnik tatrzański, muzyk i gawędziarz, który na trwałe zapisał się w historii regionu.

Powstanie krakowskie pozostaje jednym z symbolicznych wydarzeń polskich walk niepodległościowych, ukazującym zarówno determinację społeczeństwa, jak i trudności w dążeniu do wolności w realiach XIX wieku.

Rys historyczny:

Chochołów to jedna z najbardziej malowniczo położonych miejscowości Podhala, usytuowana w dolinie Czarnego Dunajca, nieopodal Zakopanego. Miejscowość wyróżnia się unikatowym położeniem geograficznym – leży na styku dwóch regionów: Orawicko-Witowskich Wierchów oraz Pogórza Gubałowskiego. Orawicko-Witowskie Wierchy rozciągają się na lewym brzegu Czarnego Dunajca, natomiast Pogórze Gubałowskie znajduje się po stronie prawej rzeki.

Zabudowa wsi skupia się wzdłuż drogi prowadzącej z Zakopanego przez Chochołów do Czarnego Dunajca, a wszystkie domy zlokalizowane są na prawym brzegu rzeki. Dolna część miejscowości leży po tej samej stronie, podczas gdy część górna rozciąga się już po stronie lewej. Na zachodzie Chochołów sąsiaduje ze słowacką miejscowością Sucha Góra, zaś od wschodu oddziela go grzbiet Cyrhlicy od miejscowości Ciche.

Bogata historia miejscowości

Korzenie Chochołowa sięgają końca XVI wieku. Wieś została założona w 1592 roku i przez wiele lat pełniła istotną rolę jako wieś królewska, należąca do powiatu sądeckiego w województwie krakowskim, wchodząc w skład tzw. tenuty nowotarskiej. W 1619 roku, na pastwiskach należących do mieszkańców Chochołowa, powyżej wsi, powstała nowa osada – Dzianisz.

W okresie dwudziestolecia międzywojennego w Chochołowie funkcjonowała placówka Straży Granicznej I linii, co podkreślało strategiczne znaczenie tej miejscowości w regionie przygranicznym. Do 1954 roku Chochołów był siedzibą gminy, a w latach 1975–1998 należał administracyjnie do województwa nowosądeckiego.

Czytaj także:

• Ślebodna Ławeczka Radia Alex, odcinek 6. Jesteśmy w Białce Tatrzańskiej! Podsumowanie audycji [GALERIA, WIDEO]
• Ślebodna Ławeczka Radia Alex, odcinek 5. Odwiedzamy Szaflary! Podsumowanie [GALERIA, WIDEO]

 

Chochołów informacje z Chochołowa Ślebodna Ławeczka Radia Alex wiadomości z Chochołowa